Teknik veya teknoloji yazıları için ne kadar TechTech.net ‘i kullansam da Custom Rom konusu benim için daha kişisel bir konu olduğu için burada bahsetmeye karar verdim.

İnstagram’ın Android uygulamasının çıkması ile tekrar Android’e dönmemin üzerinden tam 1 yıl geçti. Daha önce bir çok Android işletim sistemine sahip olan telefonla ön sevişme gerçekleştirmiş olsam da çeşitli olmazsa olmaz uygulamalarımın olmamasından dolayı hep iPhone’uma geri dönmüştüm. Fakat İnstagram, Evernote, Wunderlist gibi uygulamaların Android’te yer alması ile Android’e net bir dönüş gerçekleştirdim.

Aslında Custom Rom ile tanışmam ve standart gelen android sürümünden uzaklaşmam G1 (HTC Dream) dönemine dayanıyor. Cyanogenmod sürümleri ile daha kullanılabilir hale getirdiğim G1 gerçekten keyifli bir telefondu. Ardından geçtiğim Samsung Galaxy ile beraber gelen standart sürüm Android ise telefonun güzel özelliklerini kullanmanıza izin vermeyen ve sizi bazı konularda zorunlu tutan bir sürümdü. Samsung Galaxy için o zaman bulduğum en iyi rom DarkyRom olmuştu.

Şu anda Samsung Galaxy S3 kullanıyorum. S3 belki de şu ana kadar piyasaya sürülmüş en güzel Android işletim sistemine sahip akıllı telefonlardan biri. Fakat bu kadar güzel bir akıllı telefonu tam randımanlı kullanmak, özgürce hareket etmek, özelliklerinde oynamalar yapmak istiyorsanız özelleştirilmiş android kullanmak zorundasınız.

Bu zamana kadar Galaxy S3′te denediğim özelleştirilmiş android sistemler:

• Turkbey
• Cyanogenmod 9 Stable, 10 Nightly
• Omega

Bir çok farklı özelleştirilmiş android sistem olmasına rağmen bu 3 tanesi üzerine yoğunlaşmamın başlıca sebebi kullanıcı sayısının çokluğu. Herhangi bir sorunda herhangi bir android forumunda hızlıca yardım alabiliyorsunuz. Bu 3 farklı sistemin çeşitli versiyonlarını denedikten sonra şu an son kararım ise Omega.

Özelleştirilmiş android sistemlerin özelliklerine web sayfalarından bakabilirsiniz. Bu yazıda özelliklerini anlatmak yerine tercih etmemim sebeplerini paylaşmaya devam edeceğim.

Öncelikle özelleştirilmiş bir sisteme sahip olmak için cihazınızda Root adı verilen bir işlem gerçekleştirmeniz gerekiyor. Root işlemi cihazın her noktasına erişmenizi sağlayan ve tüm cihaz kilidini açan bir işlem. Dikkat edilmesi gereken bir nokta. Çünkü çeşitli uygulamalar (Markette denk gelmişsinizdir Rooted Version diye geçiyor) cihazın sistem özelliklerine erişme izni isteyebiliyorlar. Güvenilirliğinden emin olmadığınız uygulamalara erişim izni verdiğinizde mahremiyetiniz ile ilgili bir çok sorun ile karşılaşabilisiniz.

Root işleminden sonra beğendiğiniz özelliklerin yanında, özelleştirilmiş android versiyonunun cihazınız ile uyumlu olması lazım. Bu yüzden model numaranıza da dikkat etmeniz gerekiyor. En ufak bir değişikliği bile denemeden önce mutlaka yedek almayı unutmayın.

Şimdi gelelim doğru seçilmiş özelliştirilmiş sistemlerin cihazınıza ve doğal olarak size faydalarına

• Dahili olarak gelen ve neredeyse hiç kullanılmayan uygulamalardan arındırılmış bir sistem,
• Batarya ömrünü uzatan sistemsel değişiklikler (az işlemci ve ram kullanımı gibi)
• İşlemci hızına, ram kullanımına müdahale etmenizi sağlayacak faydalı ama bir o kadar da tehlikeli uygulamaları kullanma şansı (Sadece root erişimi sağlayarak da bu uygulamaları kullanabilirsiniz)
• Dahili sistemde olmayan fakat uygulamalar ile gerçekleştirilebilen özelliklerin sisteme dahil gelmeleri ve sisteme optimize edilmiş olmaları (telefon görüşmesini kayıt altına almak, sms veya numara engellemek, ne kadar desteklenmese de flash player olup olmaması gibi bir çok özellik)
• Daha çok özelleştirme imkanı, ufak trikler
• Popüler başka cihaz veya özelleştirilmiş sistemlere özel üretilen özelliklere sahip olma şansı  (yüksek ses, ses kalitesi ile oynama, görsel düzenlemeler v.b)

Fakat güzel yanlarından bahsettiğim gibi aynı zamanda dikkat edilmesi gereken noktaları da biliyor olmanız gerekiyor.

• Özelleştirilmiş android sürümleri, otomatik güncellenmezler. Yeni versiyonlarını sizin takip etmeniz ve kurulum işlemlerini tekrar yapmanız gerekir. (CWM gibi uygulamaların pro versiyonları ile bazı sistemlerin güncellemelerini otomatik takip edebiliyorsunuz. Ya da Cyanogenmod bunu sağlayabiliyor)
• Üretici firma tarafından gerçekleştirilen yeniliklerden faydalanmanız için, özelleştirilmiş sistemin yapımcılarının yenilikleri sisteme dahil etmesi ve yeni bir sürüm güncellemesi çıkartmaları gerekmektedir.
• Üretici firma güncellemeri gibi ufak boyutlu güncelleme paketleri ile değil, her seferinde sistemi indireceğiniz için takip edip indirip, yüklemesini gerçekleştireceğiniz dosya boyutları yüksektir. (Cyanogenmod versiyonları düşük boyutludur. Çünkü tertemiz durumdalardır. Google uygulamalarını bile ayrı bir kurulum ile kurarsınız.)
• Güvenilir olduğuna emin olmadığınız sistemler mahremiyetinize zarar verebilir, sizi pişman edebilir. Arka tarafta verileri ne yaptığını bilemeyebilirsiniz.
• Bazı özel sistemler dahili telefon özelliklerini desteklemezler. NFC, Smart Stay, SBeam gibi uygulamalar bulunmayabilir.
• Bazı üretici firmalar root işleminden sonra cihazı garanti kapsamında servise kabul etmezler.

Artıları olduğu kadar eksilerinin de olduğunu unutmamak gerekiyor. Özgür olduğunuz kadar dikkatli olmanızı gerektiren özelleştirilmiş sistemler ile ilgili en güncel ve doğru bilgileri de XDA forumlarından takip edebilirsiniz. Bu arada yorum kısmından soracağınız sorulara da hızlılıkla cevap vereceğimden de emin olabilirsiniz.

(Bu arada sorulmadan belirteyim. Büyük bir keyif ile Nokia Lumia 920 ve Samsung Galaxy S3 kullanıyorum. Windows Mobile ve Android şu dönemin favorileri.)